Cách tạo từ trong tiếng Việt - Lịch sử thay đổi

Admin vào lúc 10:16, ngày 9 tháng 8 năm 2023

2023-08-09T10:16:04Z

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 17:16, ngày 9 tháng 8 năm 2023
Dòng 1:		Dòng 1:
	==Biến đổi thanh điệu==		===Biến đổi thanh điệu===
	Biến đổi thanh điệu là một hiện tượng rất phổ biến trong tiếng Việt, trong đó các từ mượn tiếng nước ngoài có sự thay đổi về thanh điệu so với phiên âm gốc để phù hợp hơn với quy luật phát âm. Ví dụ:		Biến đổi thanh điệu là một hiện tượng rất phổ biến trong tiếng Việt, trong đó các từ mượn tiếng nước ngoài có sự thay đổi về thanh điệu so với phiên âm gốc để phù hợp hơn với quy luật phát âm. Ví dụ:

Dòng 6:		Dòng 6:
	* chúng cư → chung cư		* chúng cư → chung cư

	==Từ ghép đẳng lập đồng nguyên==		===Từ ghép đẳng lập đồng nguyên===
	Từ ghép đẳng lập đồng nguyên là dạng từ ghép của hai từ tiếng Việt vốn dĩ là cách phát âm khác nhau của cùng một từ. Ví dụ:		Từ ghép đẳng lập đồng nguyên là dạng từ ghép của hai từ tiếng Việt vốn dĩ là cách phát âm khác nhau của cùng một từ. Ví dụ:
	* [[la đà]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|拖\|đà}}}}		* [[la đà]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|拖\|đà}}}}
Dòng 14:		Dòng 14:
	Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm (hoặc đôi khi cả nghĩa) đã thay đổi.		Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm (hoặc đôi khi cả nghĩa) đã thay đổi.

	==Dịch sao phỏng==		===Dịch sao phỏng===
	Dịch sao phỏng (thuật ngữ tiếng Anh: calque) là hình thức dịch các từ mượn tiếng nước ngoài bằng cách tách các thành phần của từ và câu để dịch thành các từ tương đương trong tiếng Việt. Ví dụ:		Dịch sao phỏng (thuật ngữ tiếng Anh: calque) là hình thức dịch các từ mượn tiếng nước ngoài bằng cách tách các thành phần của từ và câu để dịch thành các từ tương đương trong tiếng Việt. Ví dụ:
	* heavy industry → công nghiệp nặng		* heavy industry → công nghiệp nặng

Admin: /* Từ ghép đẳng lập đồng nguyên */

2023-08-09T10:15:36Z

Từ ghép đẳng lập đồng nguyên

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 17:15, ngày 9 tháng 8 năm 2023
Dòng 9:		Dòng 9:
	Từ ghép đẳng lập đồng nguyên là dạng từ ghép của hai từ tiếng Việt vốn dĩ là cách phát âm khác nhau của cùng một từ. Ví dụ:		Từ ghép đẳng lập đồng nguyên là dạng từ ghép của hai từ tiếng Việt vốn dĩ là cách phát âm khác nhau của cùng một từ. Ví dụ:
	* [[la đà]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|拖\|đà}}}}		* [[la đà]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|拖\|đà}}}}
	* [[gốc gác]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Proto-Vietic\|/*t-koːk/}}
	* [[mùi vị]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|味\|vị}}}}		* [[mùi vị]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|味\|vị}}}}
	* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}		* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}

Admin: /* Từ ghép đẳng lập đồng nguyên */

2023-08-09T10:11:34Z

Từ ghép đẳng lập đồng nguyên

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 17:11, ngày 9 tháng 8 năm 2023
Dòng 13:		Dòng 13:
	* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}		* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}
	* [[giá cả]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|價\|giá}}}}		* [[giá cả]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|價\|giá}}}}
	Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm ~~của từ gốc~~ đã thay đổi. Ví dụ từ ''[[gốc gác]]'', từ nguyên là 腳 (cước) nghĩa là "chân", được mượn vào tiếng Việt thông qua người Mân với hai cách phát âm khác nhau là /giók/ (Mân Đông) và /gag<sup>4</sup>/ (Mân Nam), sau đó được ghép lại thành một từ.		Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm (hoặc đôi khi cả nghĩa) đã thay đổi.

	==Dịch sao phỏng==		==Dịch sao phỏng==

Admin vào lúc 08:50, ngày 9 tháng 8 năm 2023

2023-08-09T08:50:04Z

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 15:50, ngày 9 tháng 8 năm 2023
Dòng 11:		Dòng 11:
	* [[gốc gác]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Proto-Vietic\|/*t-koːk/}}		* [[gốc gác]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Proto-Vietic\|/*t-koːk/}}
	* [[mùi vị]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|味\|vị}}}}		* [[mùi vị]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|味\|vị}}}}
	* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán cổ\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}		* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}
	* [[giá cả]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|價\|giá}}}}		* [[giá cả]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|價\|giá}}}}
	Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm của từ gốc đã thay đổi. Ví dụ từ ''[[gốc gác]]'', từ nguyên là 腳 (cước) nghĩa là "chân", được mượn vào tiếng Việt thông qua người Mân với hai cách phát âm khác nhau là /giók/ (Mân Đông) và /gag<sup>4</sup>/ (Mân Nam), sau đó được ghép lại thành một từ.		Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm của từ gốc đã thay đổi. Ví dụ từ ''[[gốc gác]]'', từ nguyên là 腳 (cước) nghĩa là "chân", được mượn vào tiếng Việt thông qua người Mân với hai cách phát âm khác nhau là /giók/ (Mân Đông) và /gag<sup>4</sup>/ (Mân Nam), sau đó được ghép lại thành một từ.

Admin: /* Từ ghép đẳng lập đồng nguyên */

2023-08-09T08:49:46Z

Từ ghép đẳng lập đồng nguyên

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 15:49, ngày 9 tháng 8 năm 2023
Dòng 7:		Dòng 7:

	==Từ ghép đẳng lập đồng nguyên==		==Từ ghép đẳng lập đồng nguyên==
	Từ ghép đẳng lập đồng nguyên là dạng từ ghép của hai từ tiếng Việt vốn dĩ là cách phát âm khác nhau của cùng một từ ~~gốc Hán hoặc ngôn ngữ khác~~. Ví dụ:		Từ ghép đẳng lập đồng nguyên là dạng từ ghép của hai từ tiếng Việt vốn dĩ là cách phát âm khác nhau của cùng một từ. Ví dụ:
	* [[la đà]]		* [[la đà]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|拖\|đà}}}}
	* [[gốc gác]]		* [[gốc gác]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Proto-Vietic\|/*t-koːk/}}
	* ~~[[chói chang]]~~		* [[mùi vị]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|味\|vị}}}}
	* [[mùi vị]]		* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán cổ\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}
	* [[mũ mão]]		* [[giá cả]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|價\|giá}}}}
	* [[giá cả]]
	Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm của từ gốc đã thay đổi. Ví dụ từ ''[[gốc gác]]'', từ nguyên là 腳 (cước) nghĩa là "chân", được mượn vào tiếng Việt thông qua người Mân với hai cách phát âm khác nhau là /giók/ (Mân Đông) và /gag<sup>4</sup>/ (Mân Nam), sau đó được ghép lại thành một từ.		Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm của từ gốc đã thay đổi. Ví dụ từ ''[[gốc gác]]'', từ nguyên là 腳 (cước) nghĩa là "chân", được mượn vào tiếng Việt thông qua người Mân với hai cách phát âm khác nhau là /giók/ (Mân Đông) và /gag<sup>4</sup>/ (Mân Nam), sau đó được ghép lại thành một từ.

imported>Admin vào lúc 17:02, ngày 10 tháng 5 năm 2022

2022-05-10T17:02:52Z

Trang mới

==Biến đổi thanh điệu==
Biến đổi thanh điệu là một hiện tượng rất phổ biến trong tiếng Việt, trong đó các từ mượn tiếng nước ngoài có sự thay đổi về thanh điệu so với phiên âm gốc để phù hợp hơn với quy luật phát âm. Ví dụ:

* thống kế → thống kê
* để kháng → đề kháng
* chúng cư → chung cư

==Từ ghép đẳng lập đồng nguyên==
Từ ghép đẳng lập đồng nguyên là dạng từ ghép của hai từ tiếng Việt vốn dĩ là cách phát âm khác nhau của cùng một từ gốc Hán hoặc ngôn ngữ khác. Ví dụ:
* [[la đà]]
* [[gốc gác]]
* [[chói chang]]
* [[mùi vị]]
* [[mũ mão]]
* [[giá cả]]
Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm của từ gốc đã thay đổi. Ví dụ từ ''[[gốc gác]]'', từ nguyên là 腳 (cước) nghĩa là "chân", được mượn vào tiếng Việt thông qua người Mân với hai cách phát âm khác nhau là /giók/ (Mân Đông) và /gag<sup>4</sup>/ (Mân Nam), sau đó được ghép lại thành một từ.

==Dịch sao phỏng==
Dịch sao phỏng (thuật ngữ tiếng Anh: calque) là hình thức dịch các từ mượn tiếng nước ngoài bằng cách tách các thành phần của từ và câu để dịch thành các từ tương đương trong tiếng Việt. Ví dụ:
* heavy industry → công nghiệp nặng
* horsepower → mã lực
Hiện tượng sao phỏng còn dẫn tới việc thay đổi về nghĩa của từ, trong đó những từ có sẵn trong tiếng Việt mang thêm các nét nghĩa khác do có sự tương đồng với các từ trong tiếng nước ngoài. Ví dụ:
* ''khiêm tốn'' vốn chỉ mang nghĩa là "nhún nhường, không tỏ ra kiêu căng", nhưng đã mang thêm nghĩa "ít, nhỏ, bé" do sao phỏng nét nghĩa này của từ ''modest'' trong tiếng Anh.

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 17:15, ngày 9 tháng 8 năm 2023
Dòng 9:		Dòng 9:
	Từ ghép đẳng lập đồng nguyên là dạng từ ghép của hai từ tiếng Việt vốn dĩ là cách phát âm khác nhau của cùng một từ. Ví dụ:		Từ ghép đẳng lập đồng nguyên là dạng từ ghép của hai từ tiếng Việt vốn dĩ là cách phát âm khác nhau của cùng một từ. Ví dụ:
	* [[la đà]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|拖\|đà}}}}		* [[la đà]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|拖\|đà}}}}
	* [[gốc gác]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Proto-Vietic\|/*t-koːk/}}
	* [[mùi vị]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|味\|vị}}}}		* [[mùi vị]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|味\|vị}}}}
	* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}		* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}

← Phiên bản cũ		Phiên bản lúc 15:50, ngày 9 tháng 8 năm 2023
Dòng 11:		Dòng 11:
	* [[gốc gác]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Proto-Vietic\|/*t-koːk/}}		* [[gốc gác]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Proto-Vietic\|/*t-koːk/}}
	* [[mùi vị]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|味\|vị}}}}		* [[mùi vị]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|味\|vị}}}}
	* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán cổ\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}		* [[mũ mão]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|hán\|{{ruby\|帽\|mạo}}}}
	* [[giá cả]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|價\|giá}}}}		* [[giá cả]] là hai cách phát âm khác nhau của {{w\|Hán\|{{ruby\|價\|giá}}}}
	Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm của từ gốc đã thay đổi. Ví dụ từ ''[[gốc gác]]'', từ nguyên là 腳 (cước) nghĩa là "chân", được mượn vào tiếng Việt thông qua người Mân với hai cách phát âm khác nhau là /giók/ (Mân Đông) và /gag<sup>4</sup>/ (Mân Nam), sau đó được ghép lại thành một từ.		Những từ ghép này có cùng một gốc từ, nhưng do được mượn vào tiếng Việt từ nhiều con đường khác nhau, dẫn tới việc phát âm của từ gốc đã thay đổi. Ví dụ từ ''[[gốc gác]]'', từ nguyên là 腳 (cước) nghĩa là "chân", được mượn vào tiếng Việt thông qua người Mân với hai cách phát âm khác nhau là /giók/ (Mân Đông) và /gag<sup>4</sup>/ (Mân Nam), sau đó được ghép lại thành một từ.