Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Cúi”

← Sửa đổi trước

Bản mới nhất lúc 14:10, ngày 30 tháng 4 năm 2025

(Proto-Mon-Khmer) /*cur^[1]/^[cg1] → (Proto-Vietic) /*guːrʔ^[2] ~ *kuːrʔ^[2]/^[cg2] (cũ) con lợn, con heo
heo cúi

cá cúi
(Hán thượng cổ) 跪(quỵ) /*kʰrolʔ/ ("quỳ")^[a] &nbsp cong đầu hoặc nửa thân trên xuống, thể hiện sự kính trọng
sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu

đói tự do hơn no luồn cúi

Tập tin:Abe Bowing Resignation.jpg

Cựu tổng thống Nhật Bản Shinzo Abe cúi đầu trong buổi họp báo từ chức

Chú thích

^ So sánh với (Mân Nam) /kūi/, (Mân Đông) /gôi/.

Từ cùng gốc

^
1. - (Xơ Đăng) cu
  - (M'Nông) čuih, sư̆r
  - (Cơ Ho Sre) sur
  - (Cùa) /suːl/
  - (Bru) /cṳːj/
  - (Hà Lăng) chŭr
  - (Brâu) /cur/
  - (Jru') /cur/
  - (Giẻ) /còl/
  - (Ba Na) su
  - (Stiêng) /suːr/
  - (Chơ Ro) /sɨr/
^
1. - (Mường) củi
  - (Chứt) /kuːl⁴/
  - (Chứt) /kùːlʔ/
  - (Thổ) /kuːl⁴/ (Cuối Chăm)
  - (Thổ) /ɣuːn⁴/ (Làng Lỡ)
  - (Maleng) /kuːl⁴/ (Khả Phong)
  - (Maleng) /kùːr/ (Bro)
  - (Tày Poọng) /kuːl/
  - (Tày Poọng) /kuːn/ (Ly Hà)
  - (Tày Poọng) /kuːl/ (Toum)
  - (Thavưng) /kuːl⁴, kuːn⁴/
  - (Khmer) កុរ(kor) ("năm Hợi")

Xem thêm

lợn

Nguồn tham khảo

^ Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF
^ ^a ^b Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[5] So sánh với (Mân Nam) /kūi/, (Mân Đông) /gôi/.

[2] 
(Xơ Đăng) cu

(M'Nông) čuih, sư̆r

(Cơ Ho Sre) sur

(Cùa) /suːl/

(Bru) /cṳːj/

(Hà Lăng) chŭr

(Brâu) /cur/

(Jru') /cur/

(Giẻ) /còl/

(Ba Na) su

(Stiêng) /suːr/

(Chơ Ro) /sɨr/

[3] (Xơ Đăng) cu

(M'Nông) čuih, sư̆r

(Cơ Ho Sre) sur

(Cùa) /suːl/

(Bru) /cṳːj/

(Hà Lăng) chŭr

(Brâu) /cur/

(Jru') /cur/

(Giẻ) /còl/

(Ba Na) su

(Stiêng) /suːr/

(Chơ Ro) /sɨr/

[4] (Xơ Đăng) cu

[5] (M'Nông) čuih, sư̆r

[6] (Cơ Ho Sre) sur

[7] (Cùa) /suːl/

[8] (Bru) /cṳːj/

[9] (Hà Lăng) chŭr

[10] (Brâu) /cur/

[11] (Jru') /cur/

[12] (Giẻ) /còl/

[13] (Ba Na) su

[14] (Stiêng) /suːr/

[15] (Chơ Ro) /sɨr/

[4] 
(Mường) củi

(Chứt) /kuːl⁴/

(Chứt) /kùːlʔ/

(Thổ) /kuːl⁴/ (Cuối Chăm)

(Thổ) /ɣuːn⁴/ (Làng Lỡ)

(Maleng) /kuːl⁴/ (Khả Phong)

(Maleng) /kùːr/ (Bro)

(Tày Poọng) /kuːl/

(Tày Poọng) /kuːn/ (Ly Hà)

(Tày Poọng) /kuːl/ (Toum)

(Thavưng) /kuːl⁴, kuːn⁴/

(Khmer) កុរ(kor) ("năm Hợi")

[17] (Mường) củi

(Chứt) /kuːl⁴/

(Chứt) /kùːlʔ/

(Thổ) /kuːl⁴/ (Cuối Chăm)

(Thổ) /ɣuːn⁴/ (Làng Lỡ)

(Maleng) /kuːl⁴/ (Khả Phong)

(Maleng) /kùːr/ (Bro)

(Tày Poọng) /kuːl/

(Tày Poọng) /kuːn/ (Ly Hà)

(Tày Poọng) /kuːl/ (Toum)

(Thavưng) /kuːl⁴, kuːn⁴/

(Khmer) កុរ(kor) ("năm Hợi")

[18] (Mường) củi

[19] (Chứt) /kuːl⁴/

[20] (Chứt) /kùːlʔ/

[21] (Thổ) /kuːl⁴/ (Cuối Chăm)

[22] (Thổ) /ɣuːn⁴/ (Làng Lỡ)

[23] (Maleng) /kuːl⁴/ (Khả Phong)

[24] (Maleng) /kùːr/ (Bro)

[25] (Tày Poọng) /kuːl/

[26] (Tày Poọng) /kuːn/ (Ly Hà)

[27] (Tày Poọng) /kuːl/ (Toum)

[28] (Thavưng) /kuːl⁴, kuːn⁴/

[29] (Khmer) កុរ(kor) ("năm Hợi")

[30] (Xơ Đăng) cu

(M'Nông) čuih, sư̆r

(Cơ Ho Sre) sur

(Cùa) /suːl/

(Bru) /cṳːj/

(Hà Lăng) chŭr

(Brâu) /cur/

(Jru') /cur/

(Giẻ) /còl/

(Ba Na) su

(Stiêng) /suːr/

(Chơ Ro) /sɨr/

[31] (Xơ Đăng) cu

[32] (M'Nông) čuih, sư̆r

[33] (Cơ Ho Sre) sur

[34] (Cùa) /suːl/

[35] (Bru) /cṳːj/

[36] (Hà Lăng) chŭr

[37] (Brâu) /cur/

[38] (Jru') /cur/

[39] (Giẻ) /còl/

[40] (Ba Na) su

[41] (Stiêng) /suːr/

[42] (Chơ Ro) /sɨr/

[43] (Mường) củi

(Chứt) /kuːl⁴/

(Chứt) /kùːlʔ/

(Thổ) /kuːl⁴/ (Cuối Chăm)

(Thổ) /ɣuːn⁴/ (Làng Lỡ)

(Maleng) /kuːl⁴/ (Khả Phong)

(Maleng) /kùːr/ (Bro)

(Tày Poọng) /kuːl/

(Tày Poọng) /kuːn/ (Ly Hà)

(Tày Poọng) /kuːl/ (Toum)

(Thavưng) /kuːl⁴, kuːn⁴/

(Khmer) កុរ(kor) ("năm Hợi")

[44] (Mường) củi

[45] (Chứt) /kuːl⁴/

[46] (Chứt) /kùːlʔ/

[47] (Thổ) /kuːl⁴/ (Cuối Chăm)

[48] (Thổ) /ɣuːn⁴/ (Làng Lỡ)

[49] (Maleng) /kuːl⁴/ (Khả Phong)

[50] (Maleng) /kùːr/ (Bro)

[51] (Tày Poọng) /kuːl/

[52] (Tày Poọng) /kuːn/ (Ly Hà)

[53] (Tày Poọng) /kuːl/ (Toum)

[54] (Thavưng) /kuːl⁴, kuːn⁴/

[55] (Khmer) កុរ(kor) ("năm Hợi")

[ref-sho2006-1] Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF

[ref-fer2007-3] Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[1]

[cg1]

[2]

[cg2]

[a]

@@ Dòng 1: / Dòng 1: @@
-# {{etym|proto-mon-khmer|/*cur{{ref|sho2006}}/|}}{{cog|{{list|{{w|Sedang|cu}}|{{w|Mnong|čuih, sư̆r}}|{{w|Sre|sur}}|{{w|Cua|/suːl/}}|{{w|Bru|/cṳːj/}}|{{w|Halang|chŭr}}|{{w|Brao|/cur/}}|{{w|Laven|/cur/}}|{{w|Jeh|/còl/}}|{{w|Bahnar|su}}|{{w|Stieng|/suːr/}}|{{w|Chrau|/sɨr/}}}}}} → {{etym|Proto-Vietic|/*guːrʔ{{ref|fer2007}} ~ *kuːrʔ{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|muong|củi}}|{{w|Chứt|/kuːl⁴/}}|{{w|Chứt|/kùːlʔ/}}|{{w|Tho|/kuːl⁴/}} (Cuối Chăm)|{{w|Tho|/ɣuːn⁴/}} (Làng Lỡ)|{{w|Maleng|/kuːl⁴/}} (Khả Phong)|{{w|Maleng|/kùːr/}} (Bro)|{{w|Pong|/kuːl/}}|{{w|Pong|/kuːn/}} (Ly Hà)|{{w|Pong|/kuːl/}} (Toum)|{{w|Thavung|/kuːl⁴, kuːn⁴/}}|{{w|Khmer|{{rubyM|កុរ|kor}}|năm Hợi}}}}}} {{cũ}} con lợn, con heo
+# {{etym|proto-mon-khmer|/*cur{{ref|sho2006}}/||entry=1}}{{cog|{{list|{{w|Sedang|cu}}|{{w|Mnong|čuih, sư̆r}}|{{w|Sre|sur}}|{{w|Cua|/suːl/}}|{{w|Bru|/cṳːj/}}|{{w|Halang|chŭr}}|{{w|Brao|/cur/}}|{{w|Laven|/cur/}}|{{w|Jeh|/còl/}}|{{w|Bahnar|su}}|{{w|Stieng|/suːr/}}|{{w|Chrau|/sɨr/}}}}}} → {{etym|Proto-Vietic|/*guːrʔ{{ref|fer2007}} ~ *kuːrʔ{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|muong|củi}}|{{w|Chứt|/kuːl⁴/}}|{{w|Chứt|/kùːlʔ/}}|{{w|Tho|/kuːl⁴/}} (Cuối Chăm)|{{w|Tho|/ɣuːn⁴/}} (Làng Lỡ)|{{w|Maleng|/kuːl⁴/}} (Khả Phong)|{{w|Maleng|/kùːr/}} (Bro)|{{w|Pong|/kuːl/}}|{{w|Pong|/kuːn/}} (Ly Hà)|{{w|Pong|/kuːl/}} (Toum)|{{w|Thavung|/kuːl⁴, kuːn⁴/}}|{{w|Khmer|{{rubyM|កុរ|kor}}|năm Hợi}}}}}} {{cũ}} con lợn, con heo
 #: heo '''cúi'''
 #: [[cá]] '''cúi'''
-# {{etym|hán cổ|{{ruby|跪|quỵ}} {{nb|/*kʰrolʔ/}}|quỳ}}{{note|So sánh với {{w|mân nam|{{nb|/kūi/}}}}, {{w|mân đông|{{nb|/gôi/}}}}.}} cong đầu hoặc nửa thân trên xuống, thể hiện sự kính trọng
+# {{etym|hán cổ|{{ruby|跪|quỵ}} {{nb|/*kʰrolʔ/}}|quỳ|entry=2}}{{note|So sánh với {{w|mân nam|{{nb|/kūi/}}}}, {{w|mân đông|{{nb|/gôi/}}}}.}} cong đầu hoặc nửa thân trên xuống, thể hiện sự kính trọng
 #: [[sông]] [[sâu]] tĩnh lặng, [[lúa]] [[chín]] '''cúi''' đầu
 #: đói tự do [[hơn]] no luồn '''cúi'''