Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Há”

Bản mới nhất lúc 14:24, ngày 1 tháng 5 năm 2025

(Proto-Mon-Khmer) /*haʔ^[1]/^[cg1] → (Proto-Vietic) /*haːʔ^[2]/^[cg2] mở to miệng
há miệng mắc quai

há miệng chờ sung

đau há miệng

há miệng nói

há to ra
(Hán thượng cổ) 詎(cự) /*ɡaʔ ~ *ɡaʔ/[?][?] lẽ nào, làm sao; không, chẳng
há chẳng phải

há lại để trẻ con làm

há dễ tương phùng

há đội trời chung

Từ cùng gốc

^
1. - (Khmer) ហា(/haa/)
  - (Môn) ဟာ(/ha/)
  - (Môn) /ha̱/ (Rao)
  - (Ba Na) ha
  - (Chơ Ro) /haːʔ/
  - (Cùa) /haː/
  - (Hà Lăng) ha
  - (Giẻ) /haː/
  - (M'Nông) ha
  - (Xơ Đăng) /ha̰/
  - (Cơ Ho Sre) haa
  - (Stiêng) /haː/
  - (Triêng) /haː/
  - (Bru) /kahãa/
  - (Bru) /haa/ (Sô)
  - (Tampuan) /haa/
  - (Kui) /haː/
  - (Kensiu) /gahah ~ hah/
^
1. - (Trung Bộ) hả
  - (Nam Bộ) hả
  - (Mường) hả
  - (Chứt) /haː³/
  - (Chứt) /hɑːʔ/ (Arem)
  - (Thavưng) /hɐ̀ː⁴/
  - (Maleng) /haː³/ (Khả Phong)
  - (Maleng) /haːʔ/ (Bro)

Nguồn tham khảo

^ Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF
^ Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[2] 
(Khmer) ហា(/haa/)

(Môn) ဟာ(/ha/)

(Môn) /ha̱/ (Rao)

(Ba Na) ha

(Chơ Ro) /haːʔ/

(Cùa) /haː/

(Hà Lăng) ha

(Giẻ) /haː/

(M'Nông) ha

(Xơ Đăng) /ha̰/

(Cơ Ho Sre) haa

(Stiêng) /haː/

(Triêng) /haː/

(Bru) /kahãa/

(Bru) /haa/ (Sô)

(Tampuan) /haa/

(Kui) /haː/

(Kensiu) /gahah ~ hah/

[2] (Khmer) ហា(/haa/)

(Môn) ဟာ(/ha/)

(Môn) /ha̱/ (Rao)

(Ba Na) ha

(Chơ Ro) /haːʔ/

(Cùa) /haː/

(Hà Lăng) ha

(Giẻ) /haː/

(M'Nông) ha

(Xơ Đăng) /ha̰/

(Cơ Ho Sre) haa

(Stiêng) /haː/

(Triêng) /haː/

(Bru) /kahãa/

(Bru) /haa/ (Sô)

(Tampuan) /haa/

(Kui) /haː/

(Kensiu) /gahah ~ hah/

[3] (Khmer) ហា(/haa/)

[4] (Môn) ဟာ(/ha/)

[5] (Môn) /ha̱/ (Rao)

[6] (Ba Na) ha

[7] (Chơ Ro) /haːʔ/

[8] (Cùa) /haː/

[9] (Hà Lăng) ha

[10] (Giẻ) /haː/

[11] (M'Nông) ha

[12] (Xơ Đăng) /ha̰/

[13] (Cơ Ho Sre) haa

[14] (Stiêng) /haː/

[15] (Triêng) /haː/

[16] (Bru) /kahãa/

[17] (Bru) /haa/ (Sô)

[18] (Tampuan) /haa/

[19] (Kui) /haː/

[20] (Kensiu) /gahah ~ hah/

[4] 
(Trung Bộ) hả

(Nam Bộ) hả

(Mường) hả

(Chứt) /haː³/

(Chứt) /hɑːʔ/ (Arem)

(Thavưng) /hɐ̀ː⁴/

(Maleng) /haː³/ (Khả Phong)

(Maleng) /haːʔ/ (Bro)

[22] (Trung Bộ) hả

(Nam Bộ) hả

(Mường) hả

(Chứt) /haː³/

(Chứt) /hɑːʔ/ (Arem)

(Thavưng) /hɐ̀ː⁴/

(Maleng) /haː³/ (Khả Phong)

(Maleng) /haːʔ/ (Bro)

[23] (Trung Bộ) hả

[24] (Nam Bộ) hả

[25] (Mường) hả

[26] (Chứt) /haː³/

[27] (Chứt) /hɑːʔ/ (Arem)

[28] (Thavưng) /hɐ̀ː⁴/

[29] (Maleng) /haː³/ (Khả Phong)

[30] (Maleng) /haːʔ/ (Bro)

[31] (Khmer) ហា(/haa/)

(Môn) ဟာ(/ha/)

(Môn) /ha̱/ (Rao)

(Ba Na) ha

(Chơ Ro) /haːʔ/

(Cùa) /haː/

(Hà Lăng) ha

(Giẻ) /haː/

(M'Nông) ha

(Xơ Đăng) /ha̰/

(Cơ Ho Sre) haa

(Stiêng) /haː/

(Triêng) /haː/

(Bru) /kahãa/

(Bru) /haa/ (Sô)

(Tampuan) /haa/

(Kui) /haː/

(Kensiu) /gahah ~ hah/

[32] (Khmer) ហា(/haa/)

[33] (Môn) ဟာ(/ha/)

[34] (Môn) /ha̱/ (Rao)

[35] (Ba Na) ha

[36] (Chơ Ro) /haːʔ/

[37] (Cùa) /haː/

[38] (Hà Lăng) ha

[39] (Giẻ) /haː/

[40] (M'Nông) ha

[41] (Xơ Đăng) /ha̰/

[42] (Cơ Ho Sre) haa

[43] (Stiêng) /haː/

[44] (Triêng) /haː/

[45] (Bru) /kahãa/

[46] (Bru) /haa/ (Sô)

[47] (Tampuan) /haa/

[48] (Kui) /haː/

[49] (Kensiu) /gahah ~ hah/

[50] (Trung Bộ) hả

(Nam Bộ) hả

(Mường) hả

(Chứt) /haː³/

(Chứt) /hɑːʔ/ (Arem)

(Thavưng) /hɐ̀ː⁴/

(Maleng) /haː³/ (Khả Phong)

(Maleng) /haːʔ/ (Bro)

[51] (Trung Bộ) hả

[52] (Nam Bộ) hả

[53] (Mường) hả

[54] (Chứt) /haː³/

[55] (Chứt) /hɑːʔ/ (Arem)

[56] (Thavưng) /hɐ̀ː⁴/

[57] (Maleng) /haː³/ (Khả Phong)

[58] (Maleng) /haːʔ/ (Bro)

[ref-sho2006-1] Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF

[ref-fer2007-3] Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[1]

[cg1]

[2]

[cg2]

@@ Dòng 1: / Dòng 1: @@
-# {{w|proto-mon-khmer|/*haʔ/|}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ហា|/haa/}}}}|{{w|Mon|{{rubyM|ဟာ|/ha/}}}}|{{w|Mon|/ha̱/}} (Rao)|{{w|Bahnar|ha}}|{{w|Chrau|/haːʔ/}}|{{w|Cua|/haː/}}|{{w|Halang|ha}}|{{w|Jeh|/haː/}}|{{w|Mnong|ha}}|{{w|Sedang|/ha̰/}}|{{w|Sre|haa}}|{{w|Stieng|/haː/}}|{{w|Tarieng|/haː/}}|{{w|Bru|/kahãa/}}|{{w|Bru|/haa/}} (Sô)|{{w|Tampuan|/haa/}}|{{w|Kui|/haː/}}|{{w|Kensiu|/gahah ~ hah/}}}}}} → {{w|proto-Vietic|/*haːʔ/|}}{{cog|{{list|{{w|tb|hả}}|{{w|nb|hả}}|{{w|muong|hả}}|{{w|Chứt|/haː³/}}|{{w|Chứt|/hɑːʔ/}} (Arem)|{{w|Thavung|/hɐ̀ː⁴/}}|{{w|Maleng|/haː³/}} (Khả Phong)|{{w|Maleng|/haːʔ/}} (Bro)}}}} mở to miệng
+# {{etym|proto-mon-khmer|/*haʔ{{ref|sho2006}}/||entry=1}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ហា|/haa/}}}}|{{w|Mon|{{rubyM|ဟာ|/ha/}}}}|{{w|Mon|/ha̱/}} (Rao)|{{w|Bahnar|ha}}|{{w|Chrau|/haːʔ/}}|{{w|Cua|/haː/}}|{{w|Halang|ha}}|{{w|Jeh|/haː/}}|{{w|Mnong|ha}}|{{w|Sedang|/ha̰/}}|{{w|Sre|haa}}|{{w|Stieng|/haː/}}|{{w|Tarieng|/haː/}}|{{w|Bru|/kahãa/}}|{{w|Bru|/haa/}} (Sô)|{{w|Tampuan|/haa/}}|{{w|Kui|/haː/}}|{{w|Kensiu|/gahah ~ hah/}}}}}} → {{etym|proto-Vietic|/*haːʔ{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|tb|hả}}|{{w|nb|hả}}|{{w|muong|hả}}|{{w|Chứt|/haː³/}}|{{w|Chứt|/hɑːʔ/}} (Arem)|{{w|Thavung|/hɐ̀ː⁴/}}|{{w|Maleng|/haː³/}} (Khả Phong)|{{w|Maleng|/haːʔ/}} (Bro)}}}} mở to miệng
-#: há miệng mắc quai
+#: '''há''' [[miệng]] [[mắc]] quai
-#: há miệng chờ sung
+#: '''há''' [[miệng]] chờ sung
-#: đau há miệng
+#: [[đau]] '''há''' [[miệng]]
-#: há miệng nói
+#: '''há''' [[miệng]] nói
-#: há to ra
+#: '''há''' [[to]] [[ra]]
-# {{maybe|{{w|hán cổ|{{ruby|詎|cự}} {{nb|/*ɡaʔ ~ *ɡaʔ/}}|}}}} lẽ nào, làm sao; không, chẳng
+# {{maybe|{{etym|hán cổ|{{ruby|詎|cự}} {{nb|/*ɡaʔ ~ *ɡaʔ/}}||entry=2}}}} lẽ nào, làm sao; không, chẳng
-#: há chẳng phải
+#: '''há''' chẳng [[phải]]
-#: há lại để trẻ con làm
+#: '''há''' [[lại]] để [[trẻ]] [[con]] [[làm]]
-#: há dễ tương phùng
+#: '''há''' [[dễ]] tương phùng
-#: há đội trời chung
+#: '''há''' [[đội]] [[trời]] [[chung]]
 {{gal|1|Cat mouth open.jpg|Mèo há miệng}}
 {{cogs}}
+{{refs}}