Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Cạnh”

Bản mới nhất lúc 21:39, ngày 25 tháng 4 năm 2025

(Proto-Mon-Khmer) /*ɟkii[ŋ]^[1] ~ *ɟkiə[ŋ]^[1] ~ *ɟkai[ŋ]^[1]/^[cg1] → (Proto-Vietic) /*s-gɛːŋ^[2]/^[cg2] đường tạo thành khi hai mặt phẳng giao nhau, hoặc một đoạn thẳng trong một hình phẳng; mép thẳng của một vật; sát bên, gần bên^[a] &nbsp
góc cạnh

cạnh huyền

cạnh bàn

cạnh thước kẻ

đứng cạnh nhau

Chú thích

^ Cạnh với nghĩa sát bên, gần bên là mở rộng từ nghĩa gốc chỉ bộ phận của một vật (rìa, mép) ra thành vị trí so với vật đó.

Từ cùng gốc

^
1. - (Khmer) ខាង(/khaaŋ/)
  - (Chơ Ro) /ŋkeːɲ/
  - (Hà Lăng) kĕn
  - (M'Nông) kêng
  - (Xơ Đăng) /kḭŋ/
  - (Cơ Ho Sre) söking
  - (Stiêng) /ŋkeːŋ/
^
1. - (Chứt) /cəkeːŋ²/ (Rục)
  - (Chứt) /təkeːŋ²/ (Sách)
  - (Chứt) /pəkeɛŋ²/ (Mã Liềng)
  - (Tày Poọng) /ckɛːŋ, tkɛːŋ/
  - (Thavưng) /cəkeɛ̀ŋ²/

Nguồn tham khảo

^ ^a ^b ^c Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF
^ Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[5] Cạnh với nghĩa sát bên, gần bên là mở rộng từ nghĩa gốc chỉ bộ phận của một vật (rìa, mép) ra thành vị trí so với vật đó.

[2] 
(Khmer) ខាង(/khaaŋ/)

(Chơ Ro) /ŋkeːɲ/

(Hà Lăng) kĕn

(M'Nông) kêng

(Xơ Đăng) /kḭŋ/

(Cơ Ho Sre) söking

(Stiêng) /ŋkeːŋ/

[3] (Khmer) ខាង(/khaaŋ/)

(Chơ Ro) /ŋkeːɲ/

(Hà Lăng) kĕn

(M'Nông) kêng

(Xơ Đăng) /kḭŋ/

(Cơ Ho Sre) söking

(Stiêng) /ŋkeːŋ/

[4] (Khmer) ខាង(/khaaŋ/)

[5] (Chơ Ro) /ŋkeːɲ/

[6] (Hà Lăng) kĕn

[7] (M'Nông) kêng

[8] (Xơ Đăng) /kḭŋ/

[9] (Cơ Ho Sre) söking

[10] (Stiêng) /ŋkeːŋ/

[4] 
(Chứt) /cəkeːŋ²/ (Rục)

(Chứt) /təkeːŋ²/ (Sách)

(Chứt) /pəkeɛŋ²/ (Mã Liềng)

(Tày Poọng) /ckɛːŋ, tkɛːŋ/

(Thavưng) /cəkeɛ̀ŋ²/

[12] (Chứt) /cəkeːŋ²/ (Rục)

(Chứt) /təkeːŋ²/ (Sách)

(Chứt) /pəkeɛŋ²/ (Mã Liềng)

(Tày Poọng) /ckɛːŋ, tkɛːŋ/

(Thavưng) /cəkeɛ̀ŋ²/

[13] (Chứt) /cəkeːŋ²/ (Rục)

[14] (Chứt) /təkeːŋ²/ (Sách)

[15] (Chứt) /pəkeɛŋ²/ (Mã Liềng)

[16] (Tày Poọng) /ckɛːŋ, tkɛːŋ/

[17] (Thavưng) /cəkeɛ̀ŋ²/

[18] (Khmer) ខាង(/khaaŋ/)

(Chơ Ro) /ŋkeːɲ/

(Hà Lăng) kĕn

(M'Nông) kêng

(Xơ Đăng) /kḭŋ/

(Cơ Ho Sre) söking

(Stiêng) /ŋkeːŋ/

[19] (Khmer) ខាង(/khaaŋ/)

[20] (Chơ Ro) /ŋkeːɲ/

[21] (Hà Lăng) kĕn

[22] (M'Nông) kêng

[23] (Xơ Đăng) /kḭŋ/

[24] (Cơ Ho Sre) söking

[25] (Stiêng) /ŋkeːŋ/

[26] (Chứt) /cəkeːŋ²/ (Rục)

(Chứt) /təkeːŋ²/ (Sách)

(Chứt) /pəkeɛŋ²/ (Mã Liềng)

(Tày Poọng) /ckɛːŋ, tkɛːŋ/

(Thavưng) /cəkeɛ̀ŋ²/

[27] (Chứt) /cəkeːŋ²/ (Rục)

[28] (Chứt) /təkeːŋ²/ (Sách)

[29] (Chứt) /pəkeɛŋ²/ (Mã Liềng)

[30] (Tày Poọng) /ckɛːŋ, tkɛːŋ/

[31] (Thavưng) /cəkeɛ̀ŋ²/

[ref-sho2006-1] Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF

[ref-fer2007-3] Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[1]

[cg1]

[2]

[cg2]

[a]

@@ Dòng 1: / Dòng 1: @@
-# {{w|Proto-Vietic|/*kɛːŋʔ/|cánh}}{{note|name=a|'''Cạnh''' có khả năng là biến âm của '''[[cánh]]''' trong ''cánh tay''. Trong {{ngữ|Nam Á}}, nhiều ngôn ngữ có sự tương đồng giữa từ để chỉ tay/khuỷu tay với từ để chỉ cạnh/góc, ví dụ {{w|Pacoh|akeng|góc}} và {{w||talkeng|khuỷu tay}}.}} đường tạo thành khi hai mặt phẳng giao nhau, hoặc một đoạn thẳng trong một hình phẳng; sát bên, gần bên{{note|name=b|'''Cạnh''' với nghĩa "sát bên", "gần bên" là mở rộng từ nghĩa gốc chỉ bộ phận của một vật (rìa, mép) ra thành vị trí so với vật đó.}}
+# {{etym|proto-mon-khmer|/*ɟkii[ŋ]{{ref|sho2006}} ~ *ɟkiə[ŋ]{{ref|sho2006}} ~ *ɟkai[ŋ]{{ref|sho2006}}/|}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ខាង|/khaaŋ/}}}}|{{w|Chrau|/ŋkeːɲ/}}|{{w|Halang|kĕn}}|{{w|Mnong|kêng}}|{{w|Sedang|/kḭŋ/}}|{{w|Sre|söking}}|{{w|Stieng|/ŋkeːŋ/}}}}}} → {{etym|proto-Vietic|/*s-gɛːŋ{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|Chứt|/cəkeːŋ²/}} (Rục)|{{w|Chứt|/təkeːŋ²/}} (Sách)|{{w|chut|/pəkeɛŋ²/}} (Mã Liềng)|{{w|Pong|/ckɛːŋ, tkɛːŋ/}}|{{w|Thavung|/cəkeɛ̀ŋ²/}}}}}} đường tạo thành khi hai mặt phẳng giao nhau, hoặc một đoạn thẳng trong một hình phẳng; mép thẳng của một vật; sát bên, gần bên{{note|'''Cạnh''' với nghĩa ''sát bên'', ''gần bên'' là mở rộng từ nghĩa gốc chỉ bộ phận của một vật (rìa, mép) ra thành vị trí so với vật đó.}}
 #: [[góc]] '''cạnh'''
 #: '''cạnh''' huyền
-#: đứng '''cạnh''' nhau
+#: '''cạnh''' [[bàn]]
+#: '''cạnh''' [[thước]] kẻ
+#: [[đứng]] '''cạnh''' nhau
 {{gal|1|Triangle.Acute001.svg|Tam giác có 3 cạnh và 3 góc}}
 {{notes}}
-[[Category:Gốc Việt]]
+{{cogs}}
+{{refs}}