Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Bầu”
Không có tóm lược sửa đổi |
Nhập CSV |
||
| Dòng 1: | Dòng 1: | ||
# {{etym|proto-Vietic|/*buː{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|btb|bù}}|{{w|muong|bù}}|{{w|Tho|/puː²/}} (Cuối Chăm)}}}} các loài ong thuộc chi ''Xylocopa'', thường có mình to, màu đen, không có mật, làm tổ trong thân cây gỗ hoặc tre | # {{etym|proto-Vietic|/*buː{{ref|fer2007}}/||entry=1}}{{cog|{{list|{{w|btb|bù}}|{{w|muong|bù}}|{{w|Tho|/puː²/}} (Cuối Chăm)}}}} các loài ong thuộc chi ''Xylocopa'', thường có mình to, màu đen, không có mật, làm tổ trong thân cây gỗ hoặc tre | ||
#: [[mặt]] rỗ như tổ [[ong]] '''bầu''' | #: [[mặt]] rỗ như tổ [[ong]] '''bầu''' | ||
#: {{poem|Rúc rích thây cha [[con]] [[chuột]] nhắt|Vo [[ve]] [[mặc]] [[mẹ]] [[cái]] [[ong]] '''bầu'''}} | #: {{poem|Rúc rích thây cha [[con]] [[chuột]] nhắt|Vo [[ve]] [[mặc]] [[mẹ]] [[cái]] [[ong]] '''bầu'''}} | ||
# {{etym|proto-mon-khmer|/b[oo]ʔ{{ref|sho2006}}/|}}{{cog|{{list|{{w|Bahnar|pô̆}}|{{w|Sedang|/ | # {{etym|proto-mon-khmer|/b[oo]ʔ{{ref|sho2006}}/||entry=2}}{{cog|{{list|{{w|Bahnar|pô̆}}|{{w|Sedang|/pṵ/}}|{{w|Lawa|/puʔ/}}|{{w|Palaung|/bu/}}|{{w|Riang|/ˉboʔ/}}|{{w|Wa|/paw/}} (Praok)}}}} hoặc {{etym|proto-mon-khmer|/*ɓ[aw]ʔ{{ref|sho2006}}/|}}{{cog|{{list|{{w|Bahnar|bôl}}|{{w|Danaw|/bo¹ˈ³/}}|{{w|Riang|/ˉboʔ/}}|{{w|Wa|/paw/}} (Praok)|{{w|Chrau|/voː/|kết đôi}}|{{w|Sre|bao|bạn đời}}}}}} {{cũ}} bạn | ||
#: '''bầu''' bạn | #: '''bầu''' bạn | ||
# {{etym|hán trung|{{ruby|匏|bào}} {{nb|/bˠau/}}|}} ↔ {{etym|proto-mon-khmer|/*[r]baw{{ref|sho2006}}/|}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ល្ពៅ|/l̥bau/}}}}|{{w|Stieng|/rəbɔːu, krəbɔːu/}}|{{w|Sedang|/po̰w/}}|{{w|Sedang|/po̰w/}}}}}} → {{etym|proto-Vietic|/*buː{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|muong|pù, bù, bàu}}|{{w|Tho|/puː²/}} (Cuối Chăm)}}}} loài cây thân leo, lá to hình tim, hoa trắng, quả xanh nhạt, có thể ăn hoặc để khô làm bình chứa nước; {{chuyển}} tình trạng phụ nữ khi mang thai bụng to ra giống quả bầu | # {{etym|hán trung|{{ruby|匏|bào}} {{nb|/bˠau/}}||entry=3}} ↔ {{etym|proto-mon-khmer|/*[r]baw{{ref|sho2006}}/|}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ល្ពៅ|/l̥bau/}}}}|{{w|Stieng|/rəbɔːu, krəbɔːu/}}|{{w|Sedang|/po̰w/}}|{{w|Sedang|/po̰w/}}}}}} → {{etym|proto-Vietic|/*buː{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|muong|pù, bù, bàu}}|{{w|Tho|/puː²/}} (Cuối Chăm)}}}} loài cây thân leo, lá to hình tim, hoa trắng, quả xanh nhạt, có thể ăn hoặc để khô làm bình chứa nước; {{chuyển}} tình trạng phụ nữ khi mang thai bụng to ra giống quả bầu | ||
#: {{68|'''Bầu''' ơi thương lấy bí [[cùng]]|Tuy rằng khác [[giống]] nhưng [[chung]] [[một]] giàn}} | #: {{68|'''Bầu''' ơi thương lấy bí [[cùng]]|Tuy rằng khác [[giống]] nhưng [[chung]] [[một]] giàn}} | ||
#: mang '''bầu''' | #: mang '''bầu''' | ||
#: [[có]] '''bầu''' | #: [[có]] '''bầu''' | ||
# {{etym|hán trung|{{ruby|保|bảo}} {{nb|/pɑu{{s|X}}/}}|nhận lấy trách nhiệm}} chọn bằng lấy ý kiến số đông để quyết định việc giao một vị trí hoặc quyền lợi nào đó cho ai{{note|Từ '''bầu''' là rút gọn của '''bầu cử''', có gốc tiếng Hán '''{{ruby|保舉|bảo cử}}''', một cách tuyển chọn quan lại thời phong kiến. Bảo cử là khi một người đang làm quan được người khác đề xuất nắm giữ một chức vụ nào đó. Cả người bảo cử lẫn người được bảo cử sẽ phải chịu trách nhiệm khi người được bảo cử thực hiện không tốt chức trách của mình. Phương pháp bảo cử được hoàn thiện và trở nên phổ biến nhất vào thời Nguyễn. Từ {{ruby|保|}} có cách đọc khác là '''bầu''', đồng âm với từ {{ruby|裒|}} mang nghĩa là ''tụ tập lại'', do đó khi nói về cách lựa chọn dựa trên ý kiến số đông người ta gọi thành '''bầu cử'''.}} | # {{etym|hán trung|{{ruby|保|bảo}} {{nb|/pɑu{{s|X}}/}}|nhận lấy trách nhiệm|entry=4}} chọn bằng lấy ý kiến số đông để quyết định việc giao một vị trí hoặc quyền lợi nào đó cho ai{{note|Từ '''bầu''' là rút gọn của '''bầu cử''', có gốc tiếng Hán '''{{ruby|保舉|bảo cử}}''', một cách tuyển chọn quan lại thời phong kiến. Bảo cử là khi một người đang làm quan được người khác đề xuất nắm giữ một chức vụ nào đó. Cả người bảo cử lẫn người được bảo cử sẽ phải chịu trách nhiệm khi người được bảo cử thực hiện không tốt chức trách của mình. Phương pháp bảo cử được hoàn thiện và trở nên phổ biến nhất vào thời Nguyễn. Từ {{ruby|保|}} có cách đọc khác là '''bầu''', đồng âm với từ {{ruby|裒|}} mang nghĩa là ''tụ tập lại'', do đó khi nói về cách lựa chọn dựa trên ý kiến số đông người ta gọi thành '''bầu cử'''.}} | ||
#: '''bầu''' [[chọn]] | #: '''bầu''' [[chọn]] | ||
#: dân '''bầu''' | #: dân '''bầu''' | ||
#: '''bầu''' cử quốc hội | #: '''bầu''' cử quốc hội | ||
# {{etym|hán trung|{{ruby|保|bảo}} {{nb|/pɑu{{s|X}}/}}|bảo lãnh, bảo đảm}} người đứng ra chi tiền cho việc tổ chức sự kiện hoặc để đầu tư cho nghệ sĩ, nhóm nhạc, đoàn hát,…{{note|Từ '''bầu''' là rút gọn của '''bầu chủ''', có gốc tiếng Hán '''{{ruby|保主|bảo chủ}}''', tức người đứng ra dùng danh nghĩa hoặc tài sản để đảm bảo cho người khác.}} | # {{etym|hán trung|{{ruby|保|bảo}} {{nb|/pɑu{{s|X}}/}}|bảo lãnh, bảo đảm|entry=5}} người đứng ra chi tiền cho việc tổ chức sự kiện hoặc để đầu tư cho nghệ sĩ, nhóm nhạc, đoàn hát,…{{note|Từ '''bầu''' là rút gọn của '''bầu chủ''', có gốc tiếng Hán '''{{ruby|保主|bảo chủ}}''', tức người đứng ra dùng danh nghĩa hoặc tài sản để đảm bảo cho người khác.}} | ||
#: '''bầu''' [[sô]] | #: '''bầu''' [[sô]] | ||
#: ông '''bầu''' | #: ông '''bầu''' | ||