Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Đốt”

Bản mới nhất lúc 14:08, ngày 30 tháng 4 năm 2025

(Proto-Mon-Khmer) /*t₁ut^[1] ~ *t₁uut^[1] ~ *t₁uc^[1] ~ *t₁uuc^[1]/^[cg1] → (Proto-Vietic) /*tuːc^[2]/^[cg2] châm lửa cho cháy; (nghĩa chuyển) chữa bệnh bằng cách châm ngải thuốc cho cháy ở các huyệt
đốt đèn

khí đốt

đốt củi

thiêu đốt

đi đốt

thầy đốt
(Proto-Mon-Khmer) /*suc^[1] ~ *suuc^[1] ~ *suəc^[1]/^[cg3] → (Proto-Vietic) /*toːc^[2] ~ *toːh^[2]/^[cg4] (côn trùng) dùng nòi hay nanh độc châm vào da thịt, gây ngứa; (nghĩa chuyển) dùng lời chua cay để châm chọc
muỗi đốt

ong đốt

kiến đốt

nói đốt vào

bị đốt cho mấy câu
(Proto-Mon-Khmer) /*tɔɔt/[?][?]^[cg5] → (Proto-Vietic) /*tuːc^[2]/^[cg6] đoạn, khúc ngắn và đều, phân tách nhau bằng khớp hoặc mấu; (nghĩa chuyển) mụn con, thường chỉ số lượng ít hoặc đã mất
đốt ngón tay

đốt xương

đốt mía

động vật chân đốt

đẻ được hai đốt con

mất hai đốt con trai

Đốt vàng mã
Tập tin:Stechende Biene 12a.jpg
Ong đốt
Tập tin:四方竹 Chimonobambusa quadrangularis 20220112205244 03.jpg
Đốt tre

Từ cùng gốc

^
1. - (Khmer) ដុត(/dot/)
  - (Bru) /tɒː/
  - (Riang) /ˉtuc/
  - (Kensiu) /tɔt/
  - (Semai) tot
  - (Tonga) /tɔt/
  - (Chong) /túːt, taot/
  - (Pear) /tout/
^
1. - (Mường) tốch
  - (Chứt) /tuːt⁷/ (Mã Liềng)
  - (Thavưng) /tuːt⁷/
  - (Maleng) /tuːc⁷/ (Khả Phong)
^
1. - (Khmer) ទិច(/tɨc/)
  - (Cơ Tu) /ʔasɑc/ (An Điềm)
  - (Cơ Tu) /soc/ (Phương)
  - (Cơ Tu) /suuk/ (Dakkang)
  - (Tà Ôi) (Ngeq) /sooc/ (Chatong)
  - (Tà Ôi) (Ngeq) /suc/ (Kriang)
  - (Bru) /suuc/ (Sô)
  - (Tà Ôi) /suuc/
  - (Ba Na) sôch
  - (Hà Lăng) sŭt
  - (Jru') /suːc/
  - (M'Nông) sôc
  - (Cơ Ho Sre) souc
  - (Stiêng) /choːc/
  - (Triêng) /suːc/
^
1. - (Chứt) /toh¹/ (Rục)
  - (Chứt) /toh/ (Arem)
  - (Chứt) /toːc⁷/ (Mã Liềng)
  - (Maleng) /toːc⁷/ (Khả Phong)
  - (Maleng) /tǫːc/ (Bro)
  - (Thavưng) /tuh¹/
^
1. - (Giẻ) /tɔːt/
  - (Triêng) /toːt/
  - (Bru) /tɔːt, kutɔːt/
  - (Cơ Tu) /toot/
  - (Tà Ôi) /toot/ (Ngeq)
  - (Pa Kô) atout
  - (Kantu) /ʔatot/
  - (Kui) /tɔːt/
  - (Jahai) /katut/
  - (Temiar) katud
^
1. - (Mường) tốch, tốt/
  - (Chứt) /pətuːt¹, tóːt/
  - (Chứt) /utʊːt/ (Arem)
  - (Maleng) /tuːt¹/ (Khả Phong)
  - (Tày Poọng) /tuːt/ (Toum)
  - (Thavưng) /tuːt¹/

Nguồn tham khảo

^ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF
^ ^a ^b ^c ^d Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[2] 
(Khmer) ដុត(/dot/)

(Bru) /tɒː/

(Riang) /ˉtuc/

(Kensiu) /tɔt/

(Semai) tot

(Tonga) /tɔt/

(Chong) /túːt, taot/

(Pear) /tout/

[2] (Khmer) ដុត(/dot/)

(Bru) /tɒː/

(Riang) /ˉtuc/

(Kensiu) /tɔt/

(Semai) tot

(Tonga) /tɔt/

(Chong) /túːt, taot/

(Pear) /tout/

[3] (Khmer) ដុត(/dot/)

[4] (Bru) /tɒː/

[5] (Riang) /ˉtuc/

[6] (Kensiu) /tɔt/

[7] (Semai) tot

[8] (Tonga) /tɔt/

[9] (Chong) /túːt, taot/

[10] (Pear) /tout/

[4] 
(Mường) tốch

(Chứt) /tuːt⁷/ (Mã Liềng)

(Thavưng) /tuːt⁷/

(Maleng) /tuːc⁷/ (Khả Phong)

[12] (Mường) tốch

(Chứt) /tuːt⁷/ (Mã Liềng)

(Thavưng) /tuːt⁷/

(Maleng) /tuːc⁷/ (Khả Phong)

[13] (Mường) tốch

[14] (Chứt) /tuːt⁷/ (Mã Liềng)

[15] (Thavưng) /tuːt⁷/

[16] (Maleng) /tuːc⁷/ (Khả Phong)

[5] 
(Khmer) ទិច(/tɨc/)

(Cơ Tu) /ʔasɑc/ (An Điềm)

(Cơ Tu) /soc/ (Phương)

(Cơ Tu) /suuk/ (Dakkang)

(Tà Ôi) (Ngeq) /sooc/ (Chatong)

(Tà Ôi) (Ngeq) /suc/ (Kriang)

(Bru) /suuc/ (Sô)

(Tà Ôi) /suuc/

(Ba Na) sôch

(Hà Lăng) sŭt

(Jru') /suːc/

(M'Nông) sôc

(Cơ Ho Sre) souc

(Stiêng) /choːc/

(Triêng) /suːc/

[18] (Khmer) ទិច(/tɨc/)

(Cơ Tu) /ʔasɑc/ (An Điềm)

(Cơ Tu) /soc/ (Phương)

(Cơ Tu) /suuk/ (Dakkang)

(Tà Ôi) (Ngeq) /sooc/ (Chatong)

(Tà Ôi) (Ngeq) /suc/ (Kriang)

(Bru) /suuc/ (Sô)

(Tà Ôi) /suuc/

(Ba Na) sôch

(Hà Lăng) sŭt

(Jru') /suːc/

(M'Nông) sôc

(Cơ Ho Sre) souc

(Stiêng) /choːc/

(Triêng) /suːc/

[19] (Khmer) ទិច(/tɨc/)

[20] (Cơ Tu) /ʔasɑc/ (An Điềm)

[21] (Cơ Tu) /soc/ (Phương)

[22] (Cơ Tu) /suuk/ (Dakkang)

[23] (Tà Ôi) (Ngeq) /sooc/ (Chatong)

[24] (Tà Ôi) (Ngeq) /suc/ (Kriang)

[25] (Bru) /suuc/ (Sô)

[26] (Tà Ôi) /suuc/

[27] (Ba Na) sôch

[28] (Hà Lăng) sŭt

[29] (Jru') /suːc/

[30] (M'Nông) sôc

[31] (Cơ Ho Sre) souc

[32] (Stiêng) /choːc/

[33] (Triêng) /suːc/

[6] 
(Chứt) /toh¹/ (Rục)

(Chứt) /toh/ (Arem)

(Chứt) /toːc⁷/ (Mã Liềng)

(Maleng) /toːc⁷/ (Khả Phong)

(Maleng) /tǫːc/ (Bro)

(Thavưng) /tuh¹/

[35] (Chứt) /toh¹/ (Rục)

(Chứt) /toh/ (Arem)

(Chứt) /toːc⁷/ (Mã Liềng)

(Maleng) /toːc⁷/ (Khả Phong)

(Maleng) /tǫːc/ (Bro)

(Thavưng) /tuh¹/

[36] (Chứt) /toh¹/ (Rục)

[37] (Chứt) /toh/ (Arem)

[38] (Chứt) /toːc⁷/ (Mã Liềng)

[39] (Maleng) /toːc⁷/ (Khả Phong)

[40] (Maleng) /tǫːc/ (Bro)

[41] (Thavưng) /tuh¹/

[7] 
(Giẻ) /tɔːt/

(Triêng) /toːt/

(Bru) /tɔːt, kutɔːt/

(Cơ Tu) /toot/

(Tà Ôi) /toot/ (Ngeq)

(Pa Kô) atout

(Kantu) /ʔatot/

(Kui) /tɔːt/

(Jahai) /katut/

(Temiar) katud

[43] (Giẻ) /tɔːt/

(Triêng) /toːt/

(Bru) /tɔːt, kutɔːt/

(Cơ Tu) /toot/

(Tà Ôi) /toot/ (Ngeq)

(Pa Kô) atout

(Kantu) /ʔatot/

(Kui) /tɔːt/

(Jahai) /katut/

(Temiar) katud

[44] (Giẻ) /tɔːt/

[45] (Triêng) /toːt/

[46] (Bru) /tɔːt, kutɔːt/

[47] (Cơ Tu) /toot/

[48] (Tà Ôi) /toot/ (Ngeq)

[49] (Pa Kô) atout

[50] (Kantu) /ʔatot/

[51] (Kui) /tɔːt/

[52] (Jahai) /katut/

[53] (Temiar) katud

[8] 
(Mường) tốch, tốt/

(Chứt) /pətuːt¹, tóːt/

(Chứt) /utʊːt/ (Arem)

(Maleng) /tuːt¹/ (Khả Phong)

(Tày Poọng) /tuːt/ (Toum)

(Thavưng) /tuːt¹/

[55] (Mường) tốch, tốt/

(Chứt) /pətuːt¹, tóːt/

(Chứt) /utʊːt/ (Arem)

(Maleng) /tuːt¹/ (Khả Phong)

(Tày Poọng) /tuːt/ (Toum)

(Thavưng) /tuːt¹/

[56] (Mường) tốch, tốt/

[57] (Chứt) /pətuːt¹, tóːt/

[58] (Chứt) /utʊːt/ (Arem)

[59] (Maleng) /tuːt¹/ (Khả Phong)

[60] (Tày Poọng) /tuːt/ (Toum)

[61] (Thavưng) /tuːt¹/

[62] (Khmer) ដុត(/dot/)

(Bru) /tɒː/

(Riang) /ˉtuc/

(Kensiu) /tɔt/

(Semai) tot

(Tonga) /tɔt/

(Chong) /túːt, taot/

(Pear) /tout/

[63] (Khmer) ដុត(/dot/)

[64] (Bru) /tɒː/

[65] (Riang) /ˉtuc/

[66] (Kensiu) /tɔt/

[67] (Semai) tot

[68] (Tonga) /tɔt/

[69] (Chong) /túːt, taot/

[70] (Pear) /tout/

[71] (Mường) tốch

(Chứt) /tuːt⁷/ (Mã Liềng)

(Thavưng) /tuːt⁷/

(Maleng) /tuːc⁷/ (Khả Phong)

[72] (Mường) tốch

[73] (Chứt) /tuːt⁷/ (Mã Liềng)

[74] (Thavưng) /tuːt⁷/

[75] (Maleng) /tuːc⁷/ (Khả Phong)

[76] (Khmer) ទិច(/tɨc/)

(Cơ Tu) /ʔasɑc/ (An Điềm)

(Cơ Tu) /soc/ (Phương)

(Cơ Tu) /suuk/ (Dakkang)

(Tà Ôi) (Ngeq) /sooc/ (Chatong)

(Tà Ôi) (Ngeq) /suc/ (Kriang)

(Bru) /suuc/ (Sô)

(Tà Ôi) /suuc/

(Ba Na) sôch

(Hà Lăng) sŭt

(Jru') /suːc/

(M'Nông) sôc

(Cơ Ho Sre) souc

(Stiêng) /choːc/

(Triêng) /suːc/

[77] (Khmer) ទិច(/tɨc/)

[78] (Cơ Tu) /ʔasɑc/ (An Điềm)

[79] (Cơ Tu) /soc/ (Phương)

[80] (Cơ Tu) /suuk/ (Dakkang)

[81] (Tà Ôi) (Ngeq) /sooc/ (Chatong)

[82] (Tà Ôi) (Ngeq) /suc/ (Kriang)

[83] (Bru) /suuc/ (Sô)

[84] (Tà Ôi) /suuc/

[85] (Ba Na) sôch

[86] (Hà Lăng) sŭt

[87] (Jru') /suːc/

[88] (M'Nông) sôc

[89] (Cơ Ho Sre) souc

[90] (Stiêng) /choːc/

[91] (Triêng) /suːc/

[92] (Chứt) /toh¹/ (Rục)

(Chứt) /toh/ (Arem)

(Chứt) /toːc⁷/ (Mã Liềng)

(Maleng) /toːc⁷/ (Khả Phong)

(Maleng) /tǫːc/ (Bro)

(Thavưng) /tuh¹/

[93] (Chứt) /toh¹/ (Rục)

[94] (Chứt) /toh/ (Arem)

[95] (Chứt) /toːc⁷/ (Mã Liềng)

[96] (Maleng) /toːc⁷/ (Khả Phong)

[97] (Maleng) /tǫːc/ (Bro)

[98] (Thavưng) /tuh¹/

[99] (Giẻ) /tɔːt/

(Triêng) /toːt/

(Bru) /tɔːt, kutɔːt/

(Cơ Tu) /toot/

(Tà Ôi) /toot/ (Ngeq)

(Pa Kô) atout

(Kantu) /ʔatot/

(Kui) /tɔːt/

(Jahai) /katut/

(Temiar) katud

[100] (Giẻ) /tɔːt/

[101] (Triêng) /toːt/

[102] (Bru) /tɔːt, kutɔːt/

[103] (Cơ Tu) /toot/

[104] (Tà Ôi) /toot/ (Ngeq)

[105] (Pa Kô) atout

[106] (Kantu) /ʔatot/

[107] (Kui) /tɔːt/

[108] (Jahai) /katut/

[109] (Temiar) katud

[110] (Mường) tốch, tốt/

(Chứt) /pətuːt¹, tóːt/

(Chứt) /utʊːt/ (Arem)

(Maleng) /tuːt¹/ (Khả Phong)

(Tày Poọng) /tuːt/ (Toum)

(Thavưng) /tuːt¹/

[111] (Mường) tốch, tốt/

[112] (Chứt) /pətuːt¹, tóːt/

[113] (Chứt) /utʊːt/ (Arem)

[114] (Maleng) /tuːt¹/ (Khả Phong)

[115] (Tày Poọng) /tuːt/ (Toum)

[116] (Thavưng) /tuːt¹/

[ref-sho2006-1] ^ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF

[ref-fer2007-3] Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[1]

[cg1]

[2]

[cg2]

[cg3]

[cg4]

[cg5]

[cg6]

@@ Dòng 1: / Dòng 1: @@
-# {{w|proto-mon-khmer|/*t₁ut ~ *t₁uut ~ *t₁uc ~ *t₁uuc/|}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ដុត|/dot/}}}}|{{w|Bru|/tɒː/}}|{{w|Riang|/ˉtuc/}}|{{w|Kensiu|/tɔt/}}|{{w|Semai|tot}}|{{w|Tonga|/tɔt/}}|{{w|Chong|/túːt, taot/}}|{{w|Pear|/tout/}}}}}} → {{w|Proto-Vietic|/*tuːc/|}}{{cog|{{list|{{w|muong|tốch}}|{{w|chut|/tuːt⁷/}} (Mã Liềng)|{{w|Thavung|/tuːt⁷/}}|{{w|Maleng|/tuːc⁷/}} (Khả Phong)}}}} châm lửa cho cháy; {{chuyển}} chữa bệnh bằng cách châm ngải thuốc cho cháy ở các huyệt
+# {{etym|proto-mon-khmer|/*t₁ut{{ref|sho2006}} ~ *t₁uut{{ref|sho2006}} ~ *t₁uc{{ref|sho2006}} ~ *t₁uuc{{ref|sho2006}}/||entry=1}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ដុត|/dot/}}}}|{{w|Bru|/tɒː/}}|{{w|Riang|/ˉtuc/}}|{{w|Kensiu|/tɔt/}}|{{w|Semai|tot}}|{{w|Tonga|/tɔt/}}|{{w|Chong|/túːt, taot/}}|{{w|Pear|/tout/}}}}}} → {{etym|Proto-Vietic|/*tuːc{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|muong|tốch}}|{{w|chut|/tuːt⁷/}} (Mã Liềng)|{{w|Thavung|/tuːt⁷/}}|{{w|Maleng|/tuːc⁷/}} (Khả Phong)}}}} châm lửa cho cháy; {{chuyển}} chữa bệnh bằng cách châm ngải thuốc cho cháy ở các huyệt
-#: '''đốt''' đèn
+#: '''đốt''' [[đèn]]
 #: khí '''đốt'''
-#: '''đốt''' củi
+#: '''đốt''' [[củi]]
 #: thiêu '''đốt'''
-#: đi '''đốt'''
+#: [[đi]] '''đốt'''
-#: thầy '''đốt'''
+#: [[thầy]] '''đốt'''
-# {{w|proto-mon-khmer|/*suc ~ *suuc ~ *suəc ~ *sac ~ *siic/|}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ទិច|/tɨc/}}}}|{{w|Katu|/ʔasɑc/}} (An Điềm)|{{w|Katu|/soc/}} (Phương)|{{w|Katu|/suuk/}} (Dakkang)|{{w|Ngeq|/sooc/}} (Chatong)|{{w|Ngeq|/suc/}} (Kriang)|{{w|Bru|/suuc/}} (Sô)|{{w|Ta'Oi|/suuc/}}|{{w|Bahnar|sôch}}|{{w|Halang|sŭt}}|{{w|Laven|/suːc/}}|{{w|Mnong|sôc}}|{{w|Sre|souc}}|{{w|Stieng|/choːc/}}|{{w|Tarieng|/suːc/}}}}}} (côn trùng) dùng nòi hay nanh độc châm vào da thịt, gây ngứa; {{chuyển}} dùng lời chua cay để châm chọc
+# {{etym|proto-mon-khmer|/*suc{{ref|sho2006}} ~ *suuc{{ref|sho2006}} ~ *suəc{{ref|sho2006}}/||entry=2}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ទិច|/tɨc/}}}}|{{w|Katu|/ʔasɑc/}} (An Điềm)|{{w|Katu|/soc/}} (Phương)|{{w|Katu|/suuk/}} (Dakkang)|{{w|Ngeq|/sooc/}} (Chatong)|{{w|Ngeq|/suc/}} (Kriang)|{{w|Bru|/suuc/}} (Sô)|{{w|Ta'Oi|/suuc/}}|{{w|Bahnar|sôch}}|{{w|Halang|sŭt}}|{{w|Laven|/suːc/}}|{{w|Mnong|sôc}}|{{w|Sre|souc}}|{{w|Stieng|/choːc/}}|{{w|Tarieng|/suːc/}}}}}} → {{etym|Proto-Vietic|/*toːc{{ref|fer2007}} ~ *toːh{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|Chứt|/toh¹/}} (Rục)|{{w|Chứt|/toh/}} (Arem)|{{w|chut|/toːc⁷/}} (Mã Liềng)|{{w|Maleng|/toːc⁷/}} (Khả Phong)|{{w|Maleng|/tǫːc/}} (Bro)|{{w|Thavung|/tuh¹/}}}}}} (côn trùng) dùng nòi hay nanh độc châm vào da thịt, gây ngứa; {{chuyển}} dùng lời chua cay để châm chọc
-#: muỗi '''đốt'''
+#: [[muỗi]] '''đốt'''
-#: ong '''đốt'''
+#: [[ong]] '''đốt'''
-#: kiến '''đốt'''
+#: [[kiến]] '''đốt'''
-#: nói '''đốt''' vào
+#: nói '''đốt''' [[vào]]
-#: bị '''đốt''' cho mấy câu
+#: bị '''đốt''' [[cho]] [[mấy]] [[câu]]
-# {{w|Proto-Vietic|/*tuːc/|}}{{cog|{{list|{{w|muong|tốch, tốt/}}|{{w|Chứt|/pətuːt¹, tóːt/}}|{{w|Chứt|/utʊːt/}} (Arem)|{{w|Maleng|/tuːt¹/}} (Khả Phong)|{{w|Pong|/tuːt/}} (Toum)|{{w|Thavung|/tuːt¹/}}|{{w|Bru|/tɔːt/}}|{{w|Katu|/ntɑt/}} (An Điềm)|{{w|Katu|/toot/}}|{{w|Ngeq|/toot/}}|{{w|Pacoh|atout}}|{{w|Bru|/tɔɔt/}} (Sô)|{{w|Jeh|/tɔːt/}}|{{w|Tarieng|/toːt/}}}}}} đoạn, khúc ngắn và đều, phân tách nhau bằng khớp hoặc mấu; {{chuyển}} mụn con, thường chỉ số lượng ít hoặc đã mất
+# {{etym|proto-mon-khmer|{{ownrebuild|/*tɔɔt/}}||entry=3}}{{cog|{{list|{{w|Jeh|/tɔːt/}}|{{w|Tarieng|/toːt/}}|{{w|Bru|/tɔːt, kutɔːt/}}|{{w|Katu|/toot/}}|{{w|Ta'Oi|/toot/}} (Ngeq)|{{w|Pacoh|atout}}|{{w|Kantu|/ʔatot/}}|{{w|Kui|/tɔːt/}}|{{w|Jahai|/katut/}}|{{w|Temiar|katud}}}}}} → {{etym|Proto-Vietic|/*tuːc{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|muong|tốch, tốt/}}|{{w|Chứt|/pətuːt¹, tóːt/}}|{{w|Chứt|/utʊːt/}} (Arem)|{{w|Maleng|/tuːt¹/}} (Khả Phong)|{{w|Pong|/tuːt/}} (Toum)|{{w|Thavung|/tuːt¹/}}}}}} đoạn, khúc ngắn và đều, phân tách nhau bằng khớp hoặc mấu; {{chuyển}} mụn con, thường chỉ số lượng ít hoặc đã mất
-#: '''đốt''' ngón tay
+#: '''đốt''' [[ngón]] [[tay]]
-#: '''đốt''' xương
+#: '''đốt''' [[xương]]
-#: '''đốt''' mía
+#: '''đốt''' [[mía]]
-#: động vật chân '''đốt'''
+#: động vật [[chân]] '''đốt'''
-#: đẻ được hai '''đốt''' con
+#: [[đẻ]] [[được]] [[hai]] '''đốt''' [[con]]
-#: mất hai '''đốt''' con trai
+#: [[mất]] [[hai]] '''đốt''' [[con]] [[trai]]
 {{gal|3|Hóa vàng.jpg|Đốt vàng mã|Stechende Biene 12a.jpg|Ong đốt|四方竹 Chimonobambusa quadrangularis 20220112205244 03.jpg|Đốt tre}}
 {{cogs}}
+{{refs}}