Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Dắt”

Bản mới nhất lúc 22:01, ngày 17 tháng 6 năm 2025

(Proto-Mon-Khmer) /*tik^[1] ~ *tiik^[1] ~ *teek[?][?]/^[cg1] → (Proto-Vietic) /*-tac^[2] ~ *teːk^[2]/^[cg2]^[a] &nbsp nắm giữ một bộ phận hoặc dây buộc để đưa đi; (nghĩa chuyển) đưa ai đó đi cùng ; (nghĩa chuyển) hướng dẫn, giúp đỡ ai đạt được việc gì
dắt ngựa

dắt chó đi dạo

dắt xe đạp ra khỏi nhà

dắt díu

dắt mũi

dắt đi chơi

dắt em ra quán ăn

hôm nào dắt mọi người ăn một bữa

dẫn dắt

dìu dắt

dắt lối

Tập tin:Man with a water buffalo, Bắc Hà, Vietnam - 20131027-01.jpg

Dắt trâu ra chợ bán

Chú thích

^ Cuốn Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (trước thế kỉ XII) ghi âm nôm của dắt bằng chữ () () (怛(đát) /tat/ + 亇(cá)) hoặc () 怛(đát) /tat/.

Từ cùng gốc

^
1. - (Khmer) ដឹក(/dɤk/)
  - (Khmer) ដឹក(/dək/)
  - (Chơ Ro) /teːc/
  - (M'Nông) têk
  - (Stiêng) /teːk, tiːk/
  - (Cơ Tu) /datɛk/ (Phương)
  - (Cơ Tu) /tiik/ (Dakkang, Triw)
  - (Tà Ôi) /teːk/
  - (Tà Ôi) /teik/ (Ngeq)
  - (Pa Kô) /tḛek/
  - (Pa Kô) teic
  - (Bru) /tɤk/ (Sô)
  - (Alak) /tɨk/
  - (Cheng) /tɨk/
  - (Nyaheun) /tɨk/
  - (Katang) /teek/
  - (Danaw) /kᵊʦɑk¹ˈ³/
  - (Chong) /tɨk/
^
1. - (Bắc Trung Bộ) đắt, đắc
  - (Mường) /tac⁷/ (Hòa Bình, Sơn La)
  - (Mường) /dac⁷/ (Thanh Hóa)
  - (Chứt) /tak⁷/
  - (Chứt) /atak⁷/ (Mã Liềng)
  - (Tày Poọng) /tak/
  - (Tày Poọng) /taek/ (Ly Hà)

Nguồn tham khảo

^ ^a ^b Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF
^ ^a ^b Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[5] Cuốn Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (trước thế kỉ XII) ghi âm nôm của dắt bằng chữ () () (怛(đát) /tat/ + 亇(cá)) hoặc () 怛(đát) /tat/.

[2] 
(Khmer) ដឹក(/dɤk/)

(Khmer) ដឹក(/dək/)

(Chơ Ro) /teːc/

(M'Nông) têk

(Stiêng) /teːk, tiːk/

(Cơ Tu) /datɛk/ (Phương)

(Cơ Tu) /tiik/ (Dakkang, Triw)

(Tà Ôi) /teːk/

(Tà Ôi) /teik/ (Ngeq)

(Pa Kô) /tḛek/

(Pa Kô) teic

(Bru) /tɤk/ (Sô)

(Alak) /tɨk/

(Cheng) /tɨk/

(Nyaheun) /tɨk/

(Katang) /teek/

(Danaw) /kᵊʦɑk¹ˈ³/

(Chong) /tɨk/

[3] (Khmer) ដឹក(/dɤk/)

(Khmer) ដឹក(/dək/)

(Chơ Ro) /teːc/

(M'Nông) têk

(Stiêng) /teːk, tiːk/

(Cơ Tu) /datɛk/ (Phương)

(Cơ Tu) /tiik/ (Dakkang, Triw)

(Tà Ôi) /teːk/

(Tà Ôi) /teik/ (Ngeq)

(Pa Kô) /tḛek/

(Pa Kô) teic

(Bru) /tɤk/ (Sô)

(Alak) /tɨk/

(Cheng) /tɨk/

(Nyaheun) /tɨk/

(Katang) /teek/

(Danaw) /kᵊʦɑk¹ˈ³/

(Chong) /tɨk/

[4] (Khmer) ដឹក(/dɤk/)

[5] (Khmer) ដឹក(/dək/)

[6] (Chơ Ro) /teːc/

[7] (M'Nông) têk

[8] (Stiêng) /teːk, tiːk/

[9] (Cơ Tu) /datɛk/ (Phương)

[10] (Cơ Tu) /tiik/ (Dakkang, Triw)

[11] (Tà Ôi) /teːk/

[12] (Tà Ôi) /teik/ (Ngeq)

[13] (Pa Kô) /tḛek/

[14] (Pa Kô) teic

[15] (Bru) /tɤk/ (Sô)

[16] (Alak) /tɨk/

[17] (Cheng) /tɨk/

[18] (Nyaheun) /tɨk/

[19] (Katang) /teek/

[20] (Danaw) /kᵊʦɑk¹ˈ³/

[21] (Chong) /tɨk/

[4] 
(Bắc Trung Bộ) đắt, đắc

(Mường) /tac⁷/ (Hòa Bình, Sơn La)

(Mường) /dac⁷/ (Thanh Hóa)

(Chứt) /tak⁷/

(Chứt) /atak⁷/ (Mã Liềng)

(Tày Poọng) /tak/

(Tày Poọng) /taek/ (Ly Hà)

[23] (Bắc Trung Bộ) đắt, đắc

(Mường) /tac⁷/ (Hòa Bình, Sơn La)

(Mường) /dac⁷/ (Thanh Hóa)

(Chứt) /tak⁷/

(Chứt) /atak⁷/ (Mã Liềng)

(Tày Poọng) /tak/

(Tày Poọng) /taek/ (Ly Hà)

[24] (Bắc Trung Bộ) đắt, đắc

[25] (Mường) /tac⁷/ (Hòa Bình, Sơn La)

[26] (Mường) /dac⁷/ (Thanh Hóa)

[27] (Chứt) /tak⁷/

[28] (Chứt) /atak⁷/ (Mã Liềng)

[29] (Tày Poọng) /tak/

[30] (Tày Poọng) /taek/ (Ly Hà)

[31] (Khmer) ដឹក(/dɤk/)

(Khmer) ដឹក(/dək/)

(Chơ Ro) /teːc/

(M'Nông) têk

(Stiêng) /teːk, tiːk/

(Cơ Tu) /datɛk/ (Phương)

(Cơ Tu) /tiik/ (Dakkang, Triw)

(Tà Ôi) /teːk/

(Tà Ôi) /teik/ (Ngeq)

(Pa Kô) /tḛek/

(Pa Kô) teic

(Bru) /tɤk/ (Sô)

(Alak) /tɨk/

(Cheng) /tɨk/

(Nyaheun) /tɨk/

(Katang) /teek/

(Danaw) /kᵊʦɑk¹ˈ³/

(Chong) /tɨk/

[32] (Khmer) ដឹក(/dɤk/)

[33] (Khmer) ដឹក(/dək/)

[34] (Chơ Ro) /teːc/

[35] (M'Nông) têk

[36] (Stiêng) /teːk, tiːk/

[37] (Cơ Tu) /datɛk/ (Phương)

[38] (Cơ Tu) /tiik/ (Dakkang, Triw)

[39] (Tà Ôi) /teːk/

[40] (Tà Ôi) /teik/ (Ngeq)

[41] (Pa Kô) /tḛek/

[42] (Pa Kô) teic

[43] (Bru) /tɤk/ (Sô)

[44] (Alak) /tɨk/

[45] (Cheng) /tɨk/

[46] (Nyaheun) /tɨk/

[47] (Katang) /teek/

[48] (Danaw) /kᵊʦɑk¹ˈ³/

[49] (Chong) /tɨk/

[50] (Bắc Trung Bộ) đắt, đắc

(Mường) /tac⁷/ (Hòa Bình, Sơn La)

(Mường) /dac⁷/ (Thanh Hóa)

(Chứt) /tak⁷/

(Chứt) /atak⁷/ (Mã Liềng)

(Tày Poọng) /tak/

(Tày Poọng) /taek/ (Ly Hà)

[51] (Bắc Trung Bộ) đắt, đắc

[52] (Mường) /tac⁷/ (Hòa Bình, Sơn La)

[53] (Mường) /dac⁷/ (Thanh Hóa)

[54] (Chứt) /tak⁷/

[55] (Chứt) /atak⁷/ (Mã Liềng)

[56] (Tày Poọng) /tak/

[57] (Tày Poọng) /taek/ (Ly Hà)

[ref-sho2006-1] Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF

[ref-fer2007-3] Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[1]

[cg1]

[2]

[cg2]

[a]

@@ Dòng 1: / Dòng 1: @@
-# {{etym|proto-mon-khmer|/*tik{{ref|sho2006}} ~ *tiik{{ref|sho2006}} ~ {{ownrebuild|*teek}}/|}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ដឹក|/dɤk/}}}}|{{w|Khmer|{{rubyM|ដឹក|/dək/}}}}|{{w|Chrau|/teːc/}}|{{w|Mnong|têk}}|{{w|Stieng|/teːk, tiːk/}}|{{w|Katu|/datɛk/}} (Phương)|{{w|Katu|/tiik/}} (Dakkang, Triw)|{{w|Ta'Oi|/teːk/}}|{{w|Ta'Oi|/teik/}} (Ngeq)|{{w|Pacoh|/tḛek/}}|{{w|Pacoh|teic}}|{{w|Bru|/tɤk/}} (Sô)|{{w|Alak|/tɨk/}}|{{w|Cheng|/tɨk/}}|{{w|Nyaheun|/tɨk/}}|{{w|Katang|/teek/}}|{{w|Danaw|/kᵊʦɑk¹ˈ³/}}|{{w|Chong|/tɨk/}}}}}} → {{etym|proto-Vietic|/*-tac{{ref|fer2007}} ~ *teːk{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|btb|đắt, đắc}}|{{w|muong|/tac⁷/}} (Hòa Bình, Sơn La)|{{w|muong|/dac⁷/}} (Thanh Hóa)|{{w|Chứt|/tak⁷/}}|{{w|chut|/atak⁷/}} (Mã Liềng)|{{w|Pong|/tak/}}|{{w|Pong|/taek/}} (Ly Hà)}}}}{{nombook|phật|{{textimg|phật|dắt}} {{rubyI|{{svg|怛⿰亇}}|}} ({{ruby|怛|đát}} /tat/ + {{ruby|亇|cá}} đánh dấu đây là chữ Nôm)}} nắm giữ một bộ phận hoặc dây buộc để đưa đi; {{chuyển}} đưa ai đó đi cùng ; {{chuyển}} hướng dẫn, giúp đỡ ai đạt được việc gì
+# {{etym|proto-mon-khmer|/*tik{{ref|sho2006}} ~ *tiik{{ref|sho2006}} ~ {{ownrebuild|*teek}}/|}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|ដឹក|/dɤk/}}}}|{{w|Khmer|{{rubyM|ដឹក|/dək/}}}}|{{w|Chrau|/teːc/}}|{{w|Mnong|têk}}|{{w|Stieng|/teːk, tiːk/}}|{{w|Katu|/datɛk/}} (Phương)|{{w|Katu|/tiik/}} (Dakkang, Triw)|{{w|Ta'Oi|/teːk/}}|{{w|Ta'Oi|/teik/}} (Ngeq)|{{w|Pacoh|/tḛek/}}|{{w|Pacoh|teic}}|{{w|Bru|/tɤk/}} (Sô)|{{w|Alak|/tɨk/}}|{{w|Cheng|/tɨk/}}|{{w|Nyaheun|/tɨk/}}|{{w|Katang|/teek/}}|{{w|Danaw|/kᵊʦɑk¹ˈ³/}}|{{w|Chong|/tɨk/}}}}}} → {{etym|proto-Vietic|/*-tac{{ref|fer2007}} ~ *teːk{{ref|fer2007}}/|}}{{cog|{{list|{{w|btb|đắt, đắc}}|{{w|muong|/tac⁷/}} (Hòa Bình, Sơn La)|{{w|muong|/dac⁷/}} (Thanh Hóa)|{{w|Chứt|/tak⁷/}}|{{w|chut|/atak⁷/}} (Mã Liềng)|{{w|Pong|/tak/}}|{{w|Pong|/taek/}} (Ly Hà)}}}}{{nombook|phật|{{textimg|phật|dắt1}} {{rubyI|{{svg|⿰怛亇}}|}} ({{ruby|怛|đát}} /tat/ + {{ruby|亇|cá}}) hoặc {{textimg|phật|dắt2}} {{ruby|怛|đát}} /tat/}} nắm giữ một bộ phận hoặc dây buộc để đưa đi; {{chuyển}} đưa ai đó đi cùng ; {{chuyển}} hướng dẫn, giúp đỡ ai đạt được việc gì
-#: dắt ngựa
+#: '''dắt''' [[ngựa]]
-#: dắt chó đi dạo
+#: '''dắt''' [[chó]] [[đi]] [[dạo]]
-#: dắt xe đạp ra khỏi nhà
+#: '''dắt''' [[xe]] đạp [[ra]] [[khỏi]] [[nhà]]
-#: dắt díu
+#: '''dắt''' díu
-#: dắt mũi
+#: '''dắt''' [[mũi]]
-#: dắt đi chơi
+#: '''dắt''' [[đi]] chơi
-#: dắt em ra quán ăn
+#: '''dắt''' [[em]] [[ra]] quán [[ăn]]
-#: hôm nào dắt mọi người ăn một bữa
+#: [[hôm]] nào '''dắt''' [[mọi]] [[người]] [[ăn]] [[một]] bữa
-#: dẫn dắt
+#: dẫn '''dắt'''
-#: dìu dắt
+#: dìu '''dắt'''
-#: dắt lối
+#: '''dắt''' lối
 {{gal|1|Man with a water buffalo, Bắc Hà, Vietnam - 20131027-01.jpg|Dắt trâu ra chợ bán}}
 {{notes}}
 {{cogs}}
 {{refs}}